Tiroid Hastalıkları Tanısı

Tiroid Hastalıkları Tanısı

Tiroid hastalıklarının tanısı günümüzde gerek laboratuvar ve görüntüleme yöntemleri ile gerekse biyopsi ile yapılabilir.

Tiroid hastalıklarının teşhisinde kullanılan yöntemler aşağıdaki şekilde sıralanır:

  • Anamnez (öykü alma)
  • Tiroid fonksiyon testleri (serbest T3, serbest T4 ve TSH)
  • Diğer laboratuvar tetkikleri (antimikrozomal antikorlar, tiroglobulin, anti- tiroglobulin, anti-tiroid peroksidaz)
  • Tiroid ultrasonografisi
  • Tiroid sintigrafisi
  • İnce iğne aspirasyon biyopsisi

Tiroid Hastalıklarının Tanısında Öykü Alma

Tiroid bezi hastalıklarına ait semptomların birçoğu non-spesifik yakınmalardır. Tiroid hastalarında genellikle tiroit testleri normal olanlarda ilk bulgulardan biri boyunda hareketli bir kitle iken yutma güçlüğü, nefes almada zorluk ve boğulma hissi gibi bulgular olabilir. Ağrı sık rastlanan bir şikayet değildir. Ses değişikliği anamnezde üzerinde hassasiyetle durulması gereken bir bulgudur. İyi huylu ya da kötü huylu tiroit bezi hastalığına ait aile öyküsünün olması, önceden radyasyona maruz kalma, guatrın endemik olduğu bölgede yaşama veya guatrojenik ilaç kullanımı gibi bilgilere de anamnez alınırken dikkat etmek gerekir.

Tiroid bezinin muayenesi gözlem ile başlar. Tiroid bezinde büyüme veya tiroid kitlelerinin bir kısmı, yutkunma ile hareket ettikleri için, kolaylıkla ortaya konabilirler. Eğer hastanın zayıf bir boynu yoksa normal tiroit dokusu genellikle ele gelmez. Boyunda tiroit sertliği, tiroit kenarları, nodüllerin sertliği eşlik eden boyun lenf nodları elle muayene edilir.

Tiroid Fonksiyon Testleri

Her hastada tiroid fonksiyon testlerine bakılmalıdır. Antimikrozomal antikorlar, anti- tiroglobulin, anti-tiroid peroksidaz (Graves gibi otoimmün hastalıklarda) ve tiroglobulin düzeyi (tiroid kanseri nedeniyle operasyon sonrası takipte) gibi laboratuvar tetkiklerine daha spesifik durumlarda ihtiyaç duyulur.  Tiroid foksiyon testleri hastadan alınan kan üzerinden gerçekleştirilir.

Tiroid fonsiyon testleri aşağıdaki başlıklardadır:

  • TSH ( Tiroid Stimule Edisi Hormon)
  • Serbest T4 ve T3
  • Tiroglobılin (Tg)
  • Tiroid Antikorları ( Anti-TPO ve Anti-Tg)
  • Serbest T4 ve T3
  • Tiroglobılin (Tg)
  • Tiroid Antikorları ( Anti-TPO ve Anti-Tg)

Tiroid Ultrasonografisi

Tiroid ultrasonografisi tanıda ilk kullanılacak yöntemlerden biridir. Tiroid bezinin boyutunu, yapısını, kanlanması, nodül varsa bunun solid veya kistik olduğunu, eşlik eden kalsifikasyonlar, nodülün şekli, duvarı, çevresi ile ilişkisi, kanlanması, sertliği, lenf nodlarını ve çapını değerlendirilmesini imkan verir.

Tiroid Sintigrafisi

Tiroid sintigrafisi özellikle hipertiroitizmde (zehirli guatrda) yararlıdır. Tiroid bezindeki yaygın aktivite artışını veya nodüllerin aktivitesini gösterir.

Bazı durumlarda bilgisayarlı tomografiye veya manyetik rezonans incelemesine  de ihtiyaç duyulabilir (nefes alamama veya yutkunma güçlüğü gibi şikayetlerin gerçekten tiroid bezi basısına bağlı olup olmadığını göstermek gibi).

İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi ile Tiroid Hastalıklarının Tanısı

Tiroid nodüllerinin değerlendirilmesinde tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi %95 gibi yüksek doğruluk oranına sahip olan bir incelemedir. Klinisyen veya ultrasonografi eşliğinde radyolog tarafından yapılabilir. Tiroid nodüllerine yaklaşımda takip veya operasyon kararını vermede oldukça önemli bir aşamadır. İnce iğne biyopsi sonucu şüpheli veya malign (kötü huylu) olduğunda operasyon önerilir. Yetersiz sonuç elde edilirse işlem tekrar edilmelidir. Sonuç benign yani iyi huylu bir nodül olduğunu gösteriyorsa ve diğer parametrelerde (nodül boyutu, yapısı, çevre dokularla ilişkisi, vb.) şüpheli değilse o zaman operasyon gerekmeden takip kararı verilebilir.

İnce iğne aspirasyon biyopsisi sonrasında karşımıza temel olarak üç grupta sonuç çıkar. Benign, bir başka değişle temiz sonuç çıkan hastalar başka bulgusu yoksa ameliyat yapılmaz ve takip önerilir. Önemi belirsiz atipi, foliküler neoplazi, hurtle hücreli neoplazi sonucunda %10-45 oranında kanser riski olup hasta ile sonuçlar değerlendirilerek cerrahi önerilir. Malign sitoloji sonucunda ise cerrahi önerilir.

WhatsApp chat