Kalıtsal Meme Kanseri

Kalıtsal Meme Kanseri

Ailesinde meme kanseri olan kadınlarda meme kanserine yakalanma riski artar. Aile yakınları arasında meme kanseri olmayan belirli yaştaki bir kadında meme kanseri gelişme riski %6 iken, yakını meme kanserine yakalanmış kadınlarda meme kanseri gelişme riski % 11’dir.

Diğer önemli bir grup ise kalıtsal meme kanseridir. Meme kanseri, genlerden kaynaklanan bir bozukluk nedeniyle çocuklara da geçer. Bu tip kalıtsal meme kanserli ailelerde çocukların meme kanserine yakalanma olasılığı %50 gibi çok yüksek oranlara varır ve ailede çok sayıda meme kanseri vakasına rastlanır.

Kalıtsal Meme Kanseri Hangi Genlerle İlişkilidir?

BRCA1 ve BRCA2 genleri, hücre DNA’sında meydana gelen hasarın tamirinde rol alan iki gendir. Eğer BRCA1 ve BRCA2 genlerindeki mutasyon gelişirse DNA tamiri yapılamadığı için meme kanseri gelişme riski artar.

Hasarlı genler kuşaklar boyu anne ve babadan çocuklara aktarılır Aile bireylerinde bu hasarlı geni taşıyan kişilerde meme kanseri gelişme riski %85-90 gibi çok yüksek oranlara ulaşır.

Bu genlerinde mutasyon olan kadında tüm yaşamı boyunca meme kanseri gelişme riski, % 87’dir. Bu gruptaki kadınlarda meme kanseri %70 oranında 45 yaşından önce ortaya çıkar.

Kadının birden fazla birinci derece yakınında (annesi, kız kardeşi veya kız evladı) meme kanseri görülür. Bu tip meme kanseri genellikle (%65) her iki memede birden gelişir.

Hasarlı BRCA1 geni taşıyan bir kadının veya erkeğin 4 çocuğundan 2 tanesine hasarlı gen geçer. Aile bireyleri arasında birden fazla kişinin meme kanserine yakalanması, meme kanserine yakalanan bireylerin genç yaşta olmaları, bireylerde her iki memede birden kanser gelişmesi, genetik bir geçiş olabileceğine dikkat çeker. Bu aile bireylerinde BRCA1 ve BRCA2 genlerinde hasar olup olmadığı mutlaka araştırılmalıdır.

Eğer kişiler bu hasarlı genleri taşıyor ise risk azaltıcı tedbirler gündeme gelmelidir.

Bu riskin azaltılması veya ortadan kaldırılması için bazı önlemler almak mümkün.

BRCA1 veya BRCA2 geni taşıyıcılarına yönelik risk azaltıcı önlemler

İlaçla korunma

Tamoksifen, meme kanseri tedavisi sonrasında kanserin diğer memede veya vücudun başka bir yerinde tekrar etmesini önlemek amacıyla kullanılan bir ilaçtır. BRCA1 geni taşıyıcılarında meme kanseri gelişmesi riskini azaltmak için tamoksifen kullanılması önemli bir koruyucu etki sağlamamaktadır. Tamoksifen’in koruyucu etkisi, östrojen (ER) ve progesteron (PR) reseptörlerini taşıyan meme kanseri tipleri için geçerlidir. Hasarlı BRCA1 genini taşıyanlarda ortaya çıkan meme kanserleri ise, büyük oranda ER ve PR negatif hastalar olduğu için (yani bu reseptörleri taşımıyorlar) tamoksifen kullanımı yeterinci etkili olamamaktadır.

Hasarlı BRCA2 genini taşıyanlarda gelişen kanserler ise, büyük oranda ER ve PR pozitif görülür. Hasarlı BRCA2 geni taşıyanlarda tamoksifen kullanılması, meme kanseri gelişme riskini azaltır ve kullanılması önerilir.

Cerrahi korunma

Mutasyona uğramış BRCA1 ve BRCA2 gen taşıyıcı kadınlarda her iki memenin alınmasıyla kanser gelişme riskini azaltmak da önleyici bir tedavi olarak düşünülebilir. Memenin dış görünümü tamamen korunarak içeriden meme dokusu çıkartılıp protez uygulamasıyla memenin dış görüntüsü ve estetiği korunabilir. Bu tip girişimlerde meme dokusunun tamamı çıkartılamadığı için bu kadınlarda %10 oranında meme kanseri görülebilir.

Diğer uygulama ise memenin deri dokusu ile birlikte tümünün alınması şeklinde. Memenin tümü alındığında da kanser gelişme riski oldukça azalmakla birlikte tamamen ortadan kalkmaz. Bu ameliyat sırasında onko- lastik cerrahi yöntemleri ile meme dokusunun ve estetiğinin oluşturulması mümkün olabilmektedir.

Hasarlı BRCA1 taşıyıcılarında yumurtalık kanseri riski de yüksek (%50) olduğundan yumurtalıkların da alınması önerilir.

WhatsApp chat